११ माघ, काठमाडौँ । नेपाली श्रमिकहरूको प्रमुख गन्तव्य मुलुक साउदी अरब र नेपालबीच एक दशक लामो पर्खाइपछि आज आइतबार औपचारिक श्रम सम्झौतामा हस्ताक्षर हुँदैछ ।
सम्झौताका लागि श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षामन्त्री राजेन्द्रसिंह भण्डारी तीन सदस्यीय टोलीको नेतृत्व गर्दै साउदी अरबको राजधानी रियाद प्रस्थान गर्नुभएको छ । मन्त्री भण्डारी र साउदीका मानव संशाधन तथा सामाजिक विकासमन्त्री अहमद विन सुलेमान अल–राजहीले आज साँझ आयोजना हुने विशेष समारोहमा यस ऐतिहासिक दस्ताबेजमा हस्ताक्षर गर्ने कार्यक्रम रहेको छ ।
नेपाल र साउदीबीच श्रम सम्झौताका लागि विगत १० वर्षदेखि मस्यौदामा गृहकार्य भइरहेको थियो । गत जेठ महिनामा जेनेभामा भएको द्विपक्षीय छलफलमा घरेलु श्रमिकको विषयलाई तत्कालका लागि थाती राखेर अन्य क्षेत्रका श्रमिकहरूको हकमा सामान्य श्रम सम्झौता गर्ने सहमति जुटेको थियो । यस सम्झौताले साउदीको श्रम बजारमा जाने नेपाली श्रमिकहरूलाई थप अवसर प्रदान गर्ने मात्र नभई, मानव तस्करीको जोखिम न्यूनीकरण गर्न पारदर्शी भर्ना प्रक्रियालाई समेत सुनिश्चित गर्ने लक्ष्य राखेको छ । अन्तर्राष्ट्रिय श्रम संगठन (आईएलओ) को मापदण्डलाई आधार मानेर गरिएको यस सम्झौतामा तलबको सुरक्षा, दोहोरो करारपत्रको अन्त्य र म्यानपावर कम्पनीहरूबाट हुने ठगी नियन्त्रण जस्ता महत्त्वपूर्ण प्रावधानहरू समेटिएका छन् ।
पछिल्लो तथ्याङ्कअनुसार साउदी अरबमा हाल करिब ४ लाख नेपाली श्रमिकहरू निर्माण र सेवा क्षेत्रमा कार्यरत छन् । विगत एक दशकमा १३ लाख ५२ हजारभन्दा बढी नेपालीले साउदीमा रोजगारीका लागि श्रम स्वीकृति लिएको देखिन्छ, जसमा महिला श्रमिकहरूको संख्या पनि उल्लेख्य छ ।
यद्यपि, कार्यस्थलको सुरक्षा र श्रमिकको स्वास्थ्य अवस्था अझै पनि चुनौतीपूर्ण रहेको छ, पछिल्लो दुई वर्षमा मात्र ६ सय ८४ जना नेपालीले साउदीमा ज्यान गुमाउनु परेको दुःखद तथ्याङ्क छ । आज हुने सम्झौताले श्रमिकहरूको न्यायमा पहुँच र अत्यधिक लागत खर्चको नियन्त्रणमा ठोस सुधार ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ ।
