२२ माघ, काठमाडौं । नेपाल टेलिकम २३ औँ वर्षमा प्रवेश गरे पनि यसको वित्तीय स्वास्थ्य र बजार हिस्सा भने क्रमशः कमजोर बन्दै गएको छ ।
बिहीबार आयोजित २२ औँ वार्षिकोत्सव समारोहमा सार्वजनिक तथ्याङ्क अनुसार आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा कम्पनीले ६ अर्ब रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरे पनि यो सफलता दूरसञ्चार प्राधिकरणले दिएको ४ अर्बको लाइसेन्स नवीकरण शुल्क छुटका कारण मात्र सम्भव भएको हो । प्राधिकरणका अध्यक्ष भूपेन्द्र भण्डारीले यो सहुलियत नभएको भए टेलिकमको नाफा २ अर्बमा खुम्चिने उल्लेख गर्दै व्यवस्थापनलाई शीघ्र वैकल्पिक व्यावसायिक बाटो रोज्न चेतावनी दिनुभएको छ । २ करोड १९ लाख मोबाइल ग्राहक र ७५३ वटै स्थानीय तहमा पहुँच पुर्याएको दाबी गरे पनि आम्दानीका परम्परागत स्रोतहरू भ्वाइस र एसएमएसको खपत घट्दै जानु र डाटा बजारमा निजी इन्टरनेट सेवा प्रदायकहरूसँगको अस्वस्थ प्रतिस्पर्धाले टेलिकमलाई गम्भीर मोडमा पुर्याएको छ।
टेलिकमभित्र सेवाको गुणस्तर, बिलिङ प्रणालीमा देखिएको त्रुटि र पूर्वाधारको सुरक्षा अर्को मुख्य चुनौतीको रूपमा देखिएको छ। प्राधिकरणको अनुगमनले सेवाको गुणस्तर निरन्तर घटिरहेको देखाएको छ भने विपद्का बेला नेटवर्क डाउन हुने समस्याले ग्राहकको विश्वास गुम्ने खतरा बढेको छ। अर्कोतर्फ, ट्रेड युनियनहरूले सस्तो लाइसेन्स शुल्क तिर्ने इन्टरनेट सेवा प्रदायकहरूले मोबाइल सेवा सरह ‘मोबिलिटी’ सुविधा दिएर टेलिकमको बजार खोसेको गुनासो गरेका छन् । एफटीटीएचको २३ अर्बको कुल बजारमा टेलिकमको हिस्सा मात्र १ अर्बमा सीमित हुनु र फाइभजी परीक्षणको निःशुल्क अवसर गुमाउनुले कम्पनीको व्यावसायिक कार्यक्षमतामाथि गम्भीर प्रश्न खडा गरिदिएको छ ।
यस्तो विषम परिस्थितिमा कम्पनीलाई जोगाउन अब परम्परागत ढर्राभन्दा बाहिर निस्केर फिनटेक, टेलिमेडिसिन र डिजिटल शिक्षा जस्ता नयाँ क्षेत्रमा लगानी गर्नुपर्ने सरोकारवालाहरूको सुझाव छ । सञ्चार सचिव एवं टेलिकम सञ्चालक समिति अध्यक्ष लक्ष्मीकुमारी बस्नेतले डिजिटल डिभाइड कम गर्दै दुर्गम क्षेत्रमा सेवा विस्तार र खर्च कटौतीमा जोड दिनुपर्ने बताउनुभएको छ ।
प्रविधिको तीव्र विकास र निजी क्षेत्रको आक्रामक बजार विस्तारका बीच नेपाल टेलिकमले आफ्नो साख जोगाउन अब प्रविधिमा सुधार, ब्यान्डविथको मूल्य पुनरावलोकन र नयाँ डिजिटल सेवाहरूको विस्तारलाई प्राथमिकता दिनैपर्ने बाध्यता देखिएको छ ।
