४ फाल्गुण, काठमाडौं । राजनीतिक निर्णय र कुटनीतिक सम्बन्धले पूँजी बजारमा कस्तो नाटकीय प्रभाव पार्छ भन्ने पछिल्लो उदाहरण भारतीय शेयर बजारमा देखिएको छ ।
झण्डै एक वर्षदेखि भारतीय बजारबाट निरन्तर बाहिरिरहेका विदेशी लगानीकर्ताहरू भारत र अमेरिकाबीच भएको ऐतिहासिक व्यापार सम्झौतासँगै एकाएक फर्किएका छन् । यस सम्झौताले लगानीकर्तामा नयाँ उत्साह भरेपछि फेब्रुअरी महिनाको पहिलो १५ दिनमै विदेशी पोर्टफोलियो लगानीकर्ता (एफपीआई) ले भारतीय शेयर बजारमा करिब २० हजार करोड भारतीय रुपैयाँ (१९,६७५ करोड) भित्र्याएका छन् । यो तथ्याङ्कले लामो समयदेखि सुस्त रहेको बजारलाई पुनर्जीवन दिने संकेत गरेको छ ।
विदेशी लगानीकर्ताको यो ‘यू–टर्न’ भारतीय बजारका लागि निकै सुखद मानिएको छ, किनकि यसअघि उनीहरू निरन्तर पलायन भइरहेका थिए । तथ्याङ्क हेर्ने हो भने, जनवरीमा मात्रै ३५,९६२ करोड भारु बाहिरिएको थियो भने सन् २०२५ मा कुल १.६६ लाख करोड भारु भारतीय बजारबाट झिकिएको थियो । तर, पछिल्लो व्यापारिक सम्झौता र अमेरिकाको नरम मुद्रास्फीति तथ्याङ्कले विश्वव्यापी लगानीकर्ताहरूलाई भारत जस्ता उदीयमान बजारमा जोखिम मोल्न पुनः प्रोत्साहित गरेको छ । मर्निङस्टार इन्भेस्टमेन्ट रिसर्च इन्डियाका हिमांशु श्रीवास्तवका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय वातावरणमा आएको सुधार र लगानीकर्ताको बढ्दो आत्मविश्वास नै यो सकारात्मक परिवर्तनको मुख्य कडी हो ।
बजार विज्ञहरूका अनुसार केवल व्यापार सम्झौता मात्र नभई, भारतको पछिल्लो केन्द्रीय बजेटका सकारात्मक प्रावधान र विश्वव्यापी राजनीतिक अनिश्चिततामा आएको कमीले पनि विदेशी पूँजी तान्न मद्दत पुर्याएको छ । एन्जल वनका विज्ञ वकरजावेद खानले पनि अमेरिका–भारत सम्बन्धमा आएको सुधारले विदेशी लगानीकर्ताको मनोबल उच्च बनाएको स्वीकार गरेका छन् ।
यसरी राजनीतिक तहमा हुने एउटा ठोस निर्णयले कसरी अर्बौँको वैदेशिक लगानीलाई आकर्षित गर्छ र बजारको दिशा नै बदल्छ भन्ने कुरा भारतीय शेयर बजारको यो उछालले प्रष्ट पारेको छ ।
