७ फागुन, काठमाडौँ । रुस-युक्रेन युद्ध अन्त्यका लागि अमेरिकी मध्यस्थतामा जेनेभामा भएको उच्चस्तरीय वार्तामा केही सकारात्मक संकेत देखिए पनि मुख्य विवादित मुद्दाहरूमा भने अझै सहमति हुन सकेको छैन । युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले बुधबार वार्तामा केही प्राविधिक प्रगति भएको तर भूभागको स्वामित्वको विषयमा कुरा मिल्न बाँकी रहेको जानकारी दिएका छन् ।
विगत चार वर्षदेखि जारी भीषण युद्धका कारण दशौँ हजारले ज्यान गुमाइसकेको र पूर्वी तथा दक्षिणी युक्रेनका ठूला सहरहरू खण्डहर बनेको पृष्ठभूमिमा अमेरिकाले शान्ति सम्झौताका लागि दबाब दिइरहेको छ ।
राष्ट्रपति जेलेन्स्कीका अनुसार दुवै पक्ष युद्धविराम अनुगमन गर्ने संयन्त्रसँग सम्बन्धित ‘लगभग सबै मुद्दाहरू’ मा सहमत भएका छन् । तर, युक्रेनको पूर्वी क्षेत्रमा रुसले कब्जा गरेको भूभाग र रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण जापोरिज्जिया आणविक ऊर्जा संयन्त्रको भविष्यको स्थितिलाई लिएर दुई देशबीच गम्भीर मतभेद कायमै छ ।
“हामी देख्न सक्छौँ, केही आधारभूत काम भएको छ, तर अहिले नै सम्झौतामा पुग्ने कुरा सजिलो छैन,” जेलेन्स्कीले पत्रकारहरूसँग भने ।
रुसको दबाब र युक्रेनको सुरक्षा चासो
मस्कोले शान्ति सम्झौताका लागि युक्रेनको पूर्वी डोनेट्स्क क्षेत्रमा आफ्नो पूर्ण नियन्त्रण हुनुपर्ने अडान राख्दै आएको छ । यदि किएभले यो सर्त नमानेमा सैन्य बल प्रयोग गरेरै उक्त क्षेत्र कब्जा गर्ने चेतावनी रुसले दिएको छ ।
यता, राजनीतिक र सैन्य रूपमा दबाबमा रहेको युक्रेनले रुसको यो मागलाई ठाडै अस्वीकार गरेको छ । भविष्यमा रुसले पुनः आक्रमण नगर्ने बलियो ‘सुरक्षा सुनिश्चितता’ नभएसम्म कुनै पनि सम्झौतामा हस्ताक्षर नगर्ने युक्रेनको अडान छ ।
वार्ता कठिन तर जारी रहने
रुसी प्रतिनिधिमण्डलका प्रमुखले पनि जेनेभा वार्तालाई ‘कठिन’ को संज्ञा दिँदै भविष्यमा थप चरणका वार्ताहरू हुने बताएका छन् । सन् २०२२ फेब्रुअरीमा रुसले सुरु गरेको पूर्ण स्तरको आक्रमणपछि युक्रेनले आफ्नो ऊर्जा पूर्वाधार र भौतिक संरचनामा ठूलो क्षति व्यहोरेको छ भने लाखौँ नागरिक विस्थापित भएका छन् ।
अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले यो वार्तालाई युद्ध अन्त्यको दिशामा एक महत्त्वपूर्ण खुड्किलो माने पनि निर्णायक मोड आउन अझै केही समय लाग्ने देखिएको छ ।
