२५ फाल्गुण, काठमाडौं । संघीय संसद्को माथिल्लो सदन राष्ट्रिय सभामा आजदेखि नयाँ कार्यकालका लागि निर्वाचित १८ सांसदको यात्रा सुरु भएको छ ।
गत ११ माघमा सम्पन्न निर्वाचनबाट चुनिएका सदस्यहरूको संसदीय भूमिका औपचारिक रूपमा आजबाट सुरु हुने भएको हो । यसपटकको राष्ट्रिय सभामा अनुभवी राजनीतिक हस्ती र विभिन्न क्षेत्रका विज्ञ व्यक्तित्वहरूको रोचक समिश्रण देखिएको छ ।
महन्थ ठाकुर, रामकुमारी झाँक्री, सुनिलबहादुर थापा र ललितजंग शाही जस्ता नेताहरू यसअघि प्रतिनिधिसभामा प्रभावशाली भूमिका निर्वाह गरिसकेका अनुभवी अनुहार हुन् । मधेश प्रदेशबाट निर्वाचित ८३ वर्षीय महन्थ ठाकुर लामो संसदीय अनुभवसहित माथिल्लो सदनमा प्रवेश गरेका छन् भने लुम्बिनीबाट निर्वाचित रामकुमारी झाँक्री २०७९ को चुनावी पराजयपछि राष्ट्रिय सभाको माध्यमबाट पुनः संसदीय राजनीतिमा फर्किएकी छन्। कोशी प्रदेशबाट निर्विरोध निर्वाचित पूर्वमन्त्री सुनिलबहादुर थापा र कर्णालीका पुराना नेता ललितजंग शाहीको उपस्थितिले पनि यो कार्यकालमा सदनको ओज बढाउने अपेक्षा गरिएको छ ।
गठबन्धनको वर्चस्व र समावेशी प्रतिनिधित्व
निर्वाचनको परिणाममा नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले र लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी (लोसपा) को गठबन्धनले स्पष्ट वर्चस्व कायम गरेको छ । निर्वाचनबाट मधेश प्रदेशमा धमेन्द्र पासवान, रन्जित कर्ण र रेखा झा निर्वाचित भएका छन् भने कोशीबाट रोशनी मेचे र सोम पोर्तेलले प्रतिनिधित्व पाएका छन् । बागमतीबाट गीता देवकोटा र डा. प्रेम दंगाल, गण्डकीबाट जगत तिमिल्सिना र सम्झना देवकोटा, लुम्बिनीबाट वासुदेव जंगली र चन्द्रबहादुर केसी, कर्णालीबाट मिना रखाल र सुदूरपश्चिमबाट खम्मबहादुर खाती तथा लीला भण्डारी राष्ट्रिय सभामा नयाँ सदस्यका रूपमा भित्रिएका छन् ।
राजनीतिक दलहरूले यसपटक दलित अधिकारकर्मी, प्राध्यापकदेखि स्थापित कानुन व्यवसायीसम्मलाई राष्ट्रिय सभामा स्थान दिएका कारण आगामी दिनमा सदनको बहस थप प्रबुद्ध हुने देखिन्छ । संसद् सचिवालयका अनुसार सिंहदरबारस्थित कानुन, न्याय तथा मानव अधिकार समितिको हलमा दिउँसो २ बजेका लागि शपथ ग्रहणको विशेष समारोह तय गरिएको छ । राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष नारायणप्रसाद दाहालले नवनिर्वाचित सदस्यहरूलाई शपथ गराउने कार्यक्रम रहेको छ, जससँगै गत ११ माघमा सम्पन्न निर्वाचनबाट चुनिएका सदस्यहरूको संसदीय भूमिका औपचारिक रूपमा सुरु हुनेछ ।
शपथ ग्रहणको तयारी र विशेष व्यवस्था
शपथ ग्रहण समारोहलाई भव्य र व्यवस्थित बनाउन संसद् सचिवालयले सबै तयारी पुरा गरेको छ । सचिवालयले निर्वाचित सदस्यहरूलाई औपचारिक पोशाक वा आफ्नो जातीय एवं सांस्कृतिक पहिचान झल्कने मौलिक पहिरनमा उपस्थित हुन विशेष निर्देशन दिएको छ । शपथका लागि आउँदा सदस्यहरूले निर्वाचन आयोगबाट प्राप्त राष्ट्रिय सभा सदस्यको प्रमाणपत्र र नागरिकताको प्रतिलिपि अनिवार्य रूपमा साथमा ल्याउनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ ।
यस्तै, नेपाली भाषा बाहेक आफ्नै मातृभाषामा शपथ लिन चाहने सदस्यहरूका लागि हिजो २४ फागुनसम्ममा आफ्नो शपथको अनुवादित व्यहोरा सचिवालयमा बुझाउनुपर्ने प्रावधान राखिएको थियो । ५९ सदस्यीय राष्ट्रिय सभामा प्रत्येक दुई वर्षमा रिक्त हुने एक तिहाइ सदस्यका लागि यसपटक १८ पदमा निर्वाचन भएको हो भने बाँकी एक सदस्य सरकारको सिफारिसमा राष्ट्रपतिबाट मनोनयन हुने संवैधानिक व्यवस्था छ ।
