२७ असार,काठमाडौं । विगत केही दशकयताकै सबैभन्दा शक्तिशाली आँधीमध्ये एक मानिएको सुपर टाइफुन ‘बाभी’का कारण फिलिपिन्समा गएको पहिरोमा परी कम्तीमा १५ जनाको मृत्यु भएको छ। आँधी उत्तरतर्फ अघि बढ्दै ताइवान र जापानतर्फ मोडिएसँगै पूर्वी एसियाका विभिन्न देशहरूले जनधनको क्षति कम गर्न व्यापक पूर्वतयारी र सतर्कता अपनाएका छन्।
समाचार एजेन्सी रोयटर्सका अनुसार करिब एक हजार किलोमिटर चौडाइमा फैलिएको ‘बाभी’ हाल प्रशान्त महासागर हुँदै ताइवानतर्फ अघि बढिरहेको छ। यसको आकार आफ्नो सबैभन्दा फराकिलो भागमा फ्रान्स जत्तिकै क्षेत्रफलमा फैलिएको बताइएको छ। मौसमविद्हरूले यसलाई पछिल्ला केही वर्षयताकै सबैभन्दा शक्तिशाली र विनाशकारी टाइफुनमध्ये एकका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
टाइफुनको जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै ताइवान सरकारले मुख्यतः उत्तरी तथा पूर्वी हिमाली र पहाडी क्षेत्रबाट १४ हजारभन्दा बढी मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा सारेको छ। मौसमविद्हरूले केही स्थानमा करिब एक मिटरसम्म वर्षा हुन सक्ने अनुमान गरेपछि सरकारले सम्भावित बाढी, पहिरो र डुबानबाट बच्न पूर्वसावधानीका उपायलाई तीव्र बनाएको हो।
यद्यपि, मौसम विभागले आँधी ताइवानको मुख्य भूमिमा प्रत्यक्ष रूपमा ठोक्किने सम्भावना नरहेको जनाएको छ। तर यसको बाहिरी प्रभावका कारण तीव्र हावाहुरी र अत्यधिक वर्षा हुन सक्ने भएकाले जोखिम उच्च रहेको चेतावनी दिइएको छ।
ताइवानका राष्ट्रपति लाई चिङ–तेले सामाजिक सञ्जालमार्फत आँधी केही कमजोर हुँदै मध्यम श्रेणीमा पुगे पनि यसको दायरा अझै विशाल रहेकाले नागरिकलाई सतर्क रहन आग्रह गरेका छन्। उनका अनुसार खराब मौसमका कारण ९१७ अन्तर्राष्ट्रिय तथा २७४ आन्तरिक उडान रद्द गरिएका छन्।
जापानमा बाढी र पहिरोको चेतावनी
जापानको मौसम विज्ञान विभागले पनि नागरिकलाई बाढी, पहिरो र तीव्र हावाहुरीको जोखिमबारे उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ। टाइफुन शनिबार जापानको दक्षिणी साकिसिमा टापु समूह नजिकबाट गुज्रँदा भारी वर्षा र तीव्र हावाहुरी आएको थियो।
अधिकारीहरूका अनुसार आँधीको केन्द्र आसपास निरन्तर चल्ने हावाको अधिकतम गति १४४ किलोमिटर प्रतिघन्टा रहेको थियो भने झोक्काको गति १९८ किलोमिटर प्रतिघन्टासम्म पुग्न सक्ने चेतावनी जारी गरिएको थियो। स्थानीय बन्दरगाहमा रहेका नौकाहरू तीव्र समुद्री लहर र जलप्रवाहका कारण लगातार प्रभावित भएका थिए।
प्रख्यात पर्यटकीय गन्तव्य इशिगाकी टापुमा दिनभर सबै उडान र फेरी सेवा बन्द गरियो। जापान एयरलाइन्सले शुक्रबार र शनिबारका लागि १०० भन्दा बढी उडान रद्द गर्दा करिब २० हजार यात्रु प्रभावित भएका छन्।
इशिगाकीका स्थानीय बासिन्दाले अत्यावश्यक खाद्य सामग्री भण्डारण गर्न थालेका छन्। सुपरमार्केटहरूमा इन्स्ट्यान्ट नुडल्सलगायत दैनिक उपभोग्य सामग्रीको अभाव देखिएको छ। सम्भावित क्षतिबाट बच्न धेरैले घर र पसलका झ्यालहरूमा टेप लगाउनुका साथै विन्डप्रुफ नेट प्रयोग गरेका छन्। सार्वजनिक समुद्र तट, तटीय पार्क तथा फेरी टर्मिनलहरू पनि बन्द गरिएका छन्।
टाइफुनको प्रभावका कारण ताइवानका एयरलाइन्सहरूले ताओयुआन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट सञ्चालन हुने शनिबारका सबै उडान रद्द गरेका छन्। हङकङको प्रमुख एयरलाइन क्याथे प्यासिफिक एयरवेजले पनि हङकङ–ताइवानबीच सप्ताहन्तका सबै उडान स्थगित गरेको छ।
यसका साथै पूर्वी चीनका तटीय सहर हाङ्झाउ, निङ्बो र फुझाउतर्फ सञ्चालन हुने केही उडानसमेत रद्द गरिएका छन्।
अमेरिकी अन्तरिक्ष निकाय नासाका अनुसार जुलाई ५ मा सुपर टाइफुन ‘बाभी’ आफ्नो चरम अवस्थामा पुग्दा यसको अधिकतम हावाको गति २९० किलोमिटर प्रतिघन्टासम्म पुगेको थियो। त्यतिबेला मुसलधारे वर्षा, समुद्रमा उच्च लहर र विनाशकारी हावाहुरीका कारण व्यापक क्षति भएको थियो।
चीनको राष्ट्रिय मौसम केन्द्रका अनुसार समयसँगै आँधीको तीव्रता केही कमजोर हुँदै हाल यसको गति करिब २०० किलोमिटर प्रतिघन्टा पुगेको छ। यद्यपि यसको फैलावट अझै पनि करिब एक हजार किलोमिटर रहेको र यसले व्यापक क्षेत्र प्रभावित पार्न सक्ने जनाइएको छ।
यस महिनाको सुरुवातमा ‘बाभी’ अमेरिकाको गुआम, रोटा, साइपन तथा उत्तरी मारियाना टापुहरूबाट गुज्रँदा ठूलो भौतिक क्षति पुगेको थियो। त्यहाँ विद्युत्का पोल र तार ढलेका, सडकहरू जलमग्न भएका तथा धेरै भवनहरूमा क्षति पुगेको थियो। विभिन्न स्थानमा भग्नावशेष फैलिएका कारण जनजीवन प्रभावित बनेको थियो।
समुद्री अवस्था सुधार हुन थालेपछि अमेरिकी कोस्ट गार्डका टोलीहरूले गुआम र उत्तरी मारियाना आसपासका समुद्री मार्गमा रहेका अवरोध हटाउने काम सुरु गरेका छन्।
मौसमविद्हरूले टाइफुन क्रमशः कमजोर हुँदै गए पनि यसको प्रभाव अझै व्यापक रहने भएकाले ताइवान, जापान, चीन तथा आसपासका तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई सतर्क रहन आग्रह गरेका छन्।
