१८ माघ, काठमाडौं । मध्यपूर्वमा बढ्दो सामरिक तनाव र अमेरिका–इरानबीचको बिग्रँदो सम्बन्धलाई मध्यनजर गर्दै नेपाल सरकारले आफ्ना नागरिकको सुरक्षाप्रति उच्च सतर्कता अपनाएको छ ।
परराष्ट्र मन्त्रालयले आइतबार एक ‘ट्राभल एड्भाइजरी’ जारी गर्दै इरानमा रहेका सम्पूर्ण नेपालीहरूलाई जतिसक्दो छिटो स्वदेश फर्कन र इरान जाने तयारीमा रहेकाहरूलाई तत्कालका लागि आफ्नो भ्रमण स्थगित गर्न कडा निर्देशन दिएको हो । पछिल्ला विकसित राजनीतिक घटनाक्रमले इरानको सुरक्षा अवस्था अनिश्चित बनेको निष्कर्ष निकाल्दै सरकारले त्यहाँ रहेका नेपालीहरूलाई आफ्नो राहदानी (पासपोर्ट) र परिचयपत्र लगायतका महत्त्वपूर्ण कागजातहरू आपत्कालीन अवस्थाका लागि सुरक्षित र सहज स्थानमा राख्न समेत सचेत गराएको छ ।
विश्लेषणात्मक रूपमा हेर्दा, सरकारको यो कदमले वैदेशिक रोजगारी वा अन्य प्रयोजनका लागि जोखिमपूर्ण क्षेत्रमा रहेका नेपालीहरूको जीवन रक्षाप्रति राज्यको बढ्दो संवेदनशीलतालाई दर्शाउँछ। इरानमा नेपालीहरूको यकिन सङ्ख्या सरकारी तथ्याङ्कमा नहुनुले सङ्कटको समयमा उद्धार कार्य थप चुनौतीपूर्ण बन्न सक्ने देखिएको छ । सरकारले समन्वयका लागि कतारस्थित नेपाली दूतावास र सम्बन्धित कूटनीतिक निकायहरूलाई सक्रिय बनाए तापनि, अवैध मार्गबाट पुगेका नागरिकहरूको पहिचान र सुरक्षा अहिलेको मुख्य पेचिलो विषय बनेको छ ।
यो ट्राभल एड्भाइजरी केवल एक सुझाव मात्र नभई सम्भावित युद्ध वा द्वन्द्वको चपेटाबाट आफ्ना नागरिकलाई जोगाउने राज्यको एक पूर्वतयारी समेत हो । यस संवेदनशील घडीमा कूटनीतिक च्यानलहरूको प्रभावकारिता र नागरिकहरूको व्यक्तिगत सचेतना नै सुरक्षित रहने मुख्य आधार हुन् । इरान र अमेरिकाबीचको यो तनावले विश्व बजारमा मात्र नभई नेपाली श्रम बजार र रेमिट्यान्समा समेत दीर्घकालीन असर पार्ने सम्भावनालाई नकार्न सकिँदैन ।
यद्यपि, नागरिकको ज्यान सबैभन्दा प्राथमिकताको विषय भएकाले सरकारले समयमै चालेको यो सावधानीले ठूलो मानवीय क्षति हुनबाट रोक्न मद्दत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । अबको मुख्य कार्यभार इरानमा छरिएर रहेका नेपालीहरूको पहिचान गरी उनीहरूलाई सुरक्षित रूपमा फिर्ता ल्याउन कूटनीतिक पहललाई थप तीव्रता दिनु नै हो ।
