१७ असार, काठमाडौं । थाइल्यान्डकी प्रधानमन्त्री पेटोङटार्न सिनावात्रालाई संवैधानिक अदालतले मङ्गलबार निलम्बन गरेको छ।
कम्बोडियासँगको कूटनीतिक विवादमा उनको आचरणबारे छानबिन सुरु भएसँगै यो निर्णय आएको हो। रोचक कुरा के छ भने, उनकै बुबा तथा पूर्व प्रधानमन्त्री थाक्सिन सिनावात्राले राजद्रोहको आरोपमा फौजदारी अदालतको सामना गरिरहेको दिन नै पेटोङटार्नलाई यो झट्का लागेको हो।
निलम्बनको कारणः कूटनीतिक आचरणमा प्रश्न
पेटोङटार्नले एक वर्षभन्दा कम समयअघि मात्र सत्ता सम्हालेकी थिइन्। तर, मे महिनामा कम्बोडियासँगको सीमा विवादका क्रममा भएको झडपपछि उनले कम्बोडियाका पूर्व नेता हुन सेनलाई फोन गर्दा ुकाकाु भनेर सम्बोधन गरेको र थाई सैन्य कमान्डरलाई प्रतिद्वन्द्वी भनेर उल्लेख गरेको लिक भएको रेकर्डिङले व्यापक आक्रोश निम्त्याएको थियो। रूढीवादी सांसदहरूले उनलाई कम्बोडियासामु झुकेको र सेनालाई कमजोर बनाएको आरोप लगाउँदै मन्त्रिपरिषद्को नैतिकता र संवैधानिक मापदण्डहरू उल्लङ्घन गरेको दाबी गरेका थिए। संवैधानिक अदालतले ७–२ को बहुमतले पेटोङटार्नलाई जुलाई १ देखि आफ्नो निर्णय नआएसम्म प्रधानमन्त्रीको दायित्वबाट निलम्बन गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।
सिनावात्रा परिवारमाथि दोहोरो संकट
यो घटना सिनावात्रा परिवारका लागि दोहोरो संकटका रूपमा आएको छ। थाई राजनीति वर्षौंदेखि रूढीवादी, सैन्य समर्थक, शाही समर्थक अभिजात वर्ग र सिनावात्रा परिवारबिचको संघर्षले जेलिएको छ। मङ्गलबार नै, पेटोङटार्नका बुबा थाक्सिन सिनावात्रा थाइल्यान्डका राजालाई आलोचनाबाट जोगाउन प्रयोग गरिने कडा राजद्रोह कानुन उल्लङ्घनको आरोपमा बैङ्ककको फौजदारी अदालतमा उपस्थित भए। सन् २०१५ मा दक्षिण कोरियाली मिडियालाई दिएको अन्तर्वार्ताका कारण उनीमाथि यो आरोप लागेको हो। दोषी ठहरिएमा उनलाई १५ वर्षसम्म जेल सजाय हुन सक्नेछ। थाई राजनीतिक विश्लेषक थिटिनान पोङ्सुधिरकले यस घटनालाई सिनावात्रा परिवारको ब्रान्डले ुगम्भीर कमजोरीु को सामना गरिरहेको बताएका छन्।
राजनीतिक अस्थिरता र आगामी चुनौती
प्रधानमन्त्रीको निलम्बनपछि पेटोङटार्नको फेउ थाई पार्टीलाई एक प्रमुख रूढीवादी गठबन्धन साझेदारले छाडेको छ भने गत सप्ताहान्तमा हजारौंले बैङ्ककमा उनको नेतृत्वविरुद्ध विरोध प्रदर्शन गरेका छन्। थाई राजाले मङ्गलबार पेटोङटार्नको मन्त्रिमण्डल फेरबदललाई अनुमोदन गरे पनि उनले संस्कृति मन्त्रीको पद ग्रहण गर्न सक्ने वा नसक्ने भन्ने अस्पष्ट छ किनकि संवैधानिक अदालतले उनको आचरणमाथि अनुसन्धान गरिरहेको छ।
यो घटनाले थाइल्यान्डको राजनीतिक अस्थिरतालाई थप बढावा दिएको छ र सिनावात्रा परिवारका लागि आगामी दिन चुनौतीपूर्ण रहने देखिन्छ।
