१२ वैशाख,वीरगञ्ज । प्रत्येक वर्ष वैशाख शुक्ल नवमीका दिन मनाइने राष्ट्रिय विभूति सीता उत्पत्ति दिवस तथा सीता जयन्ती शनिबार देशभर श्रद्धा र भक्तिभावका साथ मनाइँदैछ। यस अवसरलाई जानकी नवमीका रूपमा समेत विशेष रूपमा स्मरण गरिन्छ।
त्रेतायुगमा मिथिलाका राजा जनकले गरेको ठूलो यज्ञका क्रममा खेत जोत्ने बेलामा सीताको उत्पत्ति भएको धार्मिक विश्वास रहँदै आएको छ। सोही घटनालाई आधार मानेर जनकपुरधामस्थित जानकी मन्दिरसहित देशभरका रामजानकी मन्दिरहरूमा विशेष पूजाअर्चना र धार्मिक कार्यक्रमहरू आयोजना गरिएको छ।
जनकपुरधामको प्रसिद्ध जानकी मन्दिरमा बिहानैदेखि भक्तजनहरूको भीड लागेको छ। श्रद्धालुहरूले सीताको पूजा-अर्चना गर्दै उनको आदर्श जीवन र योगदानको स्मरण गरिरहेका छन्। मन्दिर परिसरमा दिनभर विशेष आरती, भजन–कीर्तन तथा धार्मिक अनुष्ठानहरू सञ्चालन हुने परम्परा रहेको छ।
सीतालाई सत्य, पतिव्रता र आदर्श नारीको प्रतीकका रूपमा सम्मान गरिन्छ। धार्मिक ग्रन्थहरूमा उल्लेख भएअनुसार अयोध्याका राजा दशरथका पुत्र श्रीरामसँग विवाह गरेकी सीताले जीवनका विभिन्न कठिनाइहरूमा पनि धैर्य, समर्पण र मर्यादाको उदाहरण प्रस्तुत गरेकी मानिन्छ।
वनवासको समयमा रामसँगै गएकी सीता रावणद्वारा हरण भई लंकामा बस्न बाध्य भए पनि आफ्नो धर्म र निष्ठाबाट विचलित नभएको कथा पुराणमा वर्णन गरिएको छ। पछि अयोध्या फर्किएपछि पनि लोकनिन्दाका कारण उनले पुनः वनवास स्वीकार गरेकी र गर्भवती अवस्थामा समेत वनमै जीवन बिताएको प्रसंग धार्मिक ग्रन्थमा उल्लेख छ।
उनले लव र कुश नामक दुई पुत्रलाई वाल्मीकि आश्रममा हुर्काएर शिक्षित बनाएको र पछि अयोध्यामा रामसँग पुनः भेट भएको कथन पनि प्रचलित छ। दरबारमा पुनः उपस्थित हुँदा पनि पवित्रताको प्रश्न उठेपछि सीताले पृथ्वी मातासँग आफूलाई स्वीकार गर्न आग्रह गरेकी र त्यसपछि धर्तीमा विलीन भएको धार्मिक विश्वास छ।
सीतालाई राष्ट्रिय विभूतिका रूपमा सम्मान गर्दै उनको जीवनलाई नारी शक्ति, त्याग र आदर्शको प्रतीकका रूपमा स्मरण गरिन्छ। सीता जयन्तीको अवसरमा धार्मिक, सांस्कृतिक तथा आध्यात्मिक कार्यक्रमहरू देशभर विभिन्न मन्दिर र समुदायमा उत्साहका साथ मनाइँदैछ।
