२३ जेठ,काठमाडौं । हुवावे सूचना तथा सञ्चार प्रविधि (आईसीटी) प्रतियोगिता २०२५–२०२६ को विश्वव्यापी अन्तिम चरण तथा पुरस्कार वितरण समारोह चीनको शेन्जेनमा सम्पन्न भएको छ। आयोजकका अनुसार यस वर्षको संस्करण प्रतियोगिताको इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो बनेको छ।
प्रतियोगितामा विश्वका १०० भन्दा बढी देश तथा क्षेत्रका २ हजारभन्दा बढी उच्च शिक्षण संस्थाबाट २ लाख २० हजारभन्दा बढी विद्यार्थी तथा प्राध्यापक सहभागी भएका थिए। राष्ट्रिय र क्षेत्रीय चरण पार गर्दै ४९ देश तथा क्षेत्रका १७७ टोली विश्वव्यापी फाइनलमा पुगेका थिए।
यस वर्ष प्रतियोगिताको १०औँ संस्करण सम्पन्न भएको हो। अभ्यास, नवप्रवर्तन र प्रोग्रामिङ गरी तीन प्रमुख विधामा भएको प्रतिस्पर्धापछि चीन, नाइजेरिया, सिंगापुर, अल्जेरिया, ब्राजिल, इजिप्ट, केन्या तथा डोमिनिकन गणतन्त्रका १८ टोलीले मुख्य पुरस्कार जितेका छन्।
प्रतियोगितामा प्राविधिक उत्कृष्टतासँगै सामाजिक तथा वातावरणीय योगदानलाई पनि प्राथमिकता दिइएको थियो। “प्रविधिमा महिला” पुरस्कार अजरबैजान, नाइजेरिया, केन्या, चीन र बहराइनका सात महिला टोलीलाई प्रदान गरिएको थियो भने “हरित विकास पुरस्कार” घाना र चीनका टोलीले प्राप्त गरेका छन्।
समापन समारोहलाई सम्बोधन गर्दै हुवावे आईसीटी रणनीति तथा व्यवसाय विकास विभागका अध्यक्ष रिची (होङ्ह्वा) पेङले प्रतियोगिताले ‘प्रविधिको सदुपयोग’ सम्बन्धी हुवावेको दीर्घकालीन प्रतिबद्धतालाई प्रतिबिम्बित गरेको बताए। उनका अनुसार प्रतियोगिताले विद्यार्थीहरूमा प्राविधिक दक्षता, नवप्रवर्तन क्षमता तथा वास्तविक समस्या समाधान गर्ने सीप विकास गर्न महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएको छ।
पेङले आगामी संस्करणदेखि चीनमा ‘एसेन्ड एआई अपरेटर डेभलपमेन्ट ट्र्याक’ सुरु गरिने घोषणा गर्दै यसले युवा विकासकर्ताहरूलाई अत्याधुनिक कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) प्रविधिसँग प्रत्यक्ष रूपमा काम गर्ने अवसर प्रदान गर्ने बताए।
कार्यक्रममा युनेस्कोको सूचना प्रविधि शिक्षासम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धान संस्थानकी कार्यवाहक निर्देशक तथा शिक्षा र कृत्रिम बुद्धिमत्ता विभाग प्रमुख डा. शफिका इसाक्सले एआईको भविष्य निर्माणका लागि सरकार, अन्तर्राष्ट्रिय संस्था, शैक्षिक क्षेत्र र निजी क्षेत्रबीच सहकार्य आवश्यक रहेको बताइन्।
उनले युनेस्को र हुवावेबीच एआई क्षमता विकास तथा आईसीटी शिक्षा विस्तारका विभिन्न कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेको जानकारी दिँदै प्रतियोगितामा सहभागी विद्यार्थीहरूले उदाउँदा प्रविधिको प्रयोगमार्फत वास्तविक समस्या समाधान गर्ने क्षमता प्रदर्शन गरेको उल्लेख गरिन्।
विश्वव्यापी फाइनलसँगै हुवावेले ‘एआई एजुकेसन ट्रान्सफर्मेसन एक्सेलेरेशन समिट’ समेत आयोजना गरेको थियो। सम्मेलनमा शिक्षा तथा उद्योग क्षेत्रका विज्ञहरूले कृत्रिम बुद्धिमत्ताले शिक्षा क्षेत्रमा ल्याइरहेको परिवर्तन, नवप्रवर्तन र उद्योग–शिक्षा सहकार्यका अवसरबारे छलफल गरेका थिए।
यस अवसरमा हुवावेले विश्वविद्यालयहरूका लागि ‘आईसीटी एकेडेमी एआई कोर्स सोलुसन’ सार्वजनिक गरेको छ। यसले उच्च शिक्षामा एआई अध्ययनलाई व्यवस्थित बनाउँदै दक्ष जनशक्ति उत्पादनमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
कम्पनीले ‘आईसीटी स्किल डेभलपमेन्ट इनसाइट्स रिपोर्ट एन्ड रिकमेन्डेसन्स’ पनि सार्वजनिक गरेको छ, जसले नीति निर्माताहरूलाई प्रतिभा विकास तथा डिजिटल उद्योग प्रवर्द्धनका लागि आवश्यक सुझाव उपलब्ध गराउने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।
हुवावेका अनुसार कृत्रिम बुद्धिमत्ता, कम्प्युटिङ, बिग डाटा तथा साइबर सुरक्षाजस्ता क्षेत्रमा विश्वव्यापी रूपमा दक्ष जनशक्तिको माग तीव्र रूपमा बढिरहेको भए पनि आवश्यक जनशक्तिको अभाव चुनौतीका रूपमा रहेको छ। यही अन्तर कम गर्न आईसीटी प्रतियोगिताले विद्यार्थीहरूलाई व्यवहारिक सीप, नवप्रवर्तन क्षमता तथा उद्यमशीलता विकास गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय मञ्च प्रदान गर्दै आएको जनाएको छ।
