२४ जेठ, काठमाडौँ । अमेरिकाको कूटनीतिक मध्यस्थतामा इजरायल र लेबनानबीच ससर्त युद्धविरामको सहमति भएको केही दिन बित्न नपाउँदै मध्यपूर्वमा पुनः तनाव चुलिएको छ । दक्षिण लेबनानलाई लक्षित गरी इजरायली सेनाले गरेको पछिल्लो घातक हवाई आक्रमणमा लेबनानी सेनाका उच्च पदस्थ अधिकारीहरूसहित कम्तीमा १२ जनाको मृत्यु भएको छ । युद्धविरामको पालना गरी शान्ति बहाली हुने जनअपेक्षा विपरीत इजरायलले गरेको यो अप्रत्याशित हमलाले क्षेत्रमा पुनः पूर्णकालीन युद्धको खतरा बढाएको छ ।
लेबनानी सेनाको मुख्यालयले सार्वजनिक गरेको आधिकारिक विवरणअनुसार खर्दाली-नबातिएह सडकखण्डमा नियमित गस्तीमा गुडिरहेको एउटा सैन्य सवारी साधनलाई निसाना बनाएर इजरायलले मिसाइल प्रहार गरेको थियो । उक्त सैन्य गाडीमा सवार लेबनानी सेनाका उच्च कमाण्डर ब्रिगेडियर जनरल वसम साब्रा, क्याप्टेन एली खोरी र सैनिक हुसेन गोजालको घटनास्थलमै मृत्यु भएको छ । आक्रमणमा अन्य ९ जना सर्वसाधारण तथा सुरक्षाकर्मीले समेत ज्यान गुमाएका छन् ।
अन्तर्राष्ट्रिय वृत्तमा तीव्र आलोचना भएपछि इजरायली रक्षा बल (आईडीएफ) ले घटनाको सम्बन्धमा प्रष्टीकरण दिएको छ । इजरायलले उक्त घातक आक्रमण ‘सक्रिय युद्ध क्षेत्र’ मा भएको दाबी गर्दै आफ्नो कदमको बचाउ गर्न खोजेको छ ।
इजरायली सैन्य प्रवक्ताका अनुसार घोषित युद्ध क्षेत्रमा हुने कुनै पनि किसिमको सुरक्षा वा गैरसुरक्षा आवतजावतका लागि इजरायली सेनासँग पूर्व समन्वय आवश्यक पर्दछ । लेबनानी सैन्य सवारीको सो क्षेत्रमा भएको उपस्थितिबारे पूर्व जानकारी नभएको दाबी गर्दै इजरायलले यस घटनाको थप प्राविधिक अनुसन्धान भइरहेको जनाएको छ ।
इजरायलको यो प्रष्टीकरणलाई लेबनानी सेना र त्यहाँको राजनीतिक नेतृत्वले पूर्ण रूपमा खारेज गरिदिएको छ । लेबनानी सेनाले जारी गरेको विज्ञप्तिमा इजरायलको यस कदमलाई ‘कुनै पनि शान्तिपूर्ण समाधानमा पुग्ने अन्तर्राष्ट्रिय प्रयासलाई विफल पार्ने उद्देश्यले गरिएको क्रूर र नियोजित आक्रमण’ भनिएको छ ।
यसै गरी, लेबनानका राष्ट्रपति जोसेफ आउनले घटनाको कडा शब्दमा निन्दा गर्दै यसलाई लेबनानी सार्वभौमसत्ता र अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय कानुनको ‘घोर उल्लंघन’ को संज्ञा दिएका छन् । त्यस्तै, प्रधानमन्त्री नवाफ सलामले इजरायलले राष्ट्रिय सेनामाथि नै प्रहार गरेर जघन्य अपराध गरेको र यो सम्पूर्ण लेबनानी जनतामाथिको सीधा आक्रमण भएको ठहर गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको ध्यानाकर्षण गराएका छन् ।
दक्षिण लेबनानमा इजरायली बर्बरता नरोकिएपछि लेबनानी सेनाका सर्वोच्च कमाण्डर जनरल रुडोल्फ हेकल कूटनीतिक मोर्चामा सक्रिय भएका छन् । उनी आफ्ना पाकिस्तानी समकक्षी फिल्ड मार्शल असिम मुनिरसँग आपत्कालीन वार्ताका लागि पाकिस्तानको राजधानी इस्लामावाद प्रस्थान गरेका छन् ।
पाकिस्तानले हाल अमेरिका-इजरायल र इरानबीच बढ्दै गएको सैन्य टकराव र जारी मध्यपूर्व युद्ध अन्त्यका लागि पर्दापछाडिबाट महत्त्वपूर्ण मध्यस्थताको प्रयास गरिरहेको सन्दर्भमा यो भ्रमणलाई रणनीतिक रूपमा हेरिएको छ । जनरल हेकल र फिल्ड मार्शल मुनिरबीच हुने यस उच्चस्तरीय वार्तामा लेबनानमाथि भइरहेको इजरायली सैन्य अतिक्रमण रोक्ने र युद्धविरामलाई कसरी दिगो बनाउने भन्ने विषय नै मुख्य एजेन्डा रहने बताइएको छ ।
