७ बैशाख, काठमाडौं । आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो नौ महिनामा नेपालको वैदेशिक व्यापार घाटाले पुनः नयाँ उचाइ छोएको छ ।
भन्सार विभागले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो तथ्याङ्कअनुसार चैत मसान्तसम्ममा व्यापार घाटा १३.०४ प्रतिशतले बढेर १२ खर्ब ६७ अर्ब ५६ करोड रुपैयाँ पुगेको हो । गत वर्षको सोही अवधिमा यस्तो घाटा ११ खर्ब २१ अर्ब रुपैयाँमा सीमित थियो । आयातको तुलनामा निर्यातको आकार निकै सानो रहेका कारण मुलुकको व्यापार असन्तुलन अर्थतन्त्रका लागि अझै पनि ठूलो चुनौतीका रूपमा देखिएको छ ।
यद्यपि, निर्यातको पाटोमा भने यस वर्ष केही उत्साहजनक सुधार देखिएको छ । गत वर्षको तुलनामा निर्यात १८ दशमलव ४६ प्रतिशतले वृद्धि भई दुई खर्ब २२ अर्ब ९३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ ।
निर्यात बढ्दै जाँदा आयात–निर्यातको अनुपातमा पनि केही सुधार आएको छ, जसअनुसार अहिले ६ दशमलव ६९ रुपैयाँको आयात गर्दा एक रुपैयाँको निर्यात हुने गरेको छ । यो अनुपात गत वर्ष ६ दशमलव ९६ रुपैयाँ रहेको थियो । निर्यातको हिस्सा कुल व्यापारमा १३.०१ प्रतिशत पुग्नुलाई सकारात्मक सूचक मान्न सकिन्छ ।
अर्कातर्फ, आयातको ग्राफ पनि उस्तै गतिमा बढेकाले व्यापार घाटाको अंक घटेको छैन । यस अवधिमा १४ खर्ब ९० अर्ब ४९ करोड रुपैयाँ बराबरको वस्तु आयात भएको छ, जुन गत वर्षको तुलनामा १३.८२ प्रतिशत बढी हो ।
समग्रमा नेपालको कुल वैदेशिक व्यापार १७ खर्ब १३ अर्ब ४३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । निर्यातमा क्रमिक सुधार देखिए पनि खर्बौँको आयातले गर्दा सिर्जित विशाल व्यापार घाटा कम गर्न आन्तरिक उत्पादन र आत्मनिर्भरता बढाउनु पर्ने आवश्यकता भन्सारको तथ्याङ्कले पुनः पुष्टि गरेको छ ।
