२ चैत्र, काठमाडौं । मध्यपूर्वमा बढ्दो तनावका बीच अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ‘होर्मुज स्ट्रेट’ जलमार्ग खुला राख्न नेटोका सहयोगी राष्ट्रहरूसँग सैन्य सहयोगको अपिल गरेका छन् ।
इरानले विश्वकै महत्वपूर्ण तेल आपूर्ति मार्ग मानिने यस क्षेत्रमा नाकाबन्दी लगाएपछि राष्ट्रपति ट्रम्पले आफ्ना मित्र राष्ट्रहरूलाई युद्धपोत पठाएर सहयोग गर्न आग्रह गरेका हुन् । यद्यपि, ट्रम्पको यो प्रस्तावलाई उनका प्रमुख सहयोगी मानिने अस्ट्रेलिया र जापान दुवैले अस्वीकार गरिदिएका छन् ।
अस्ट्रेलियाकी यातायात मन्त्री क्याथरिन किङले एक रेडियो अन्तर्वार्ताका क्रममा होर्मुज स्ट्रेटमा युद्धपोत पठाउने कुनै सम्भावना नरहेको स्पष्ट पारेकी छिन् । उनले अस्ट्रेलियाले हाल युएईमा रहेका आफ्ना नागरिकहरूको सुरक्षाका लागि विमानहरू उपलब्ध गराएर योगदान गरिरहेको उल्लेख गर्दै उक्त विवादित जलमार्गमा प्रत्यक्ष सैन्य परिचालन गर्ने योजना नरहेको बताइन् । मन्त्री किङका अनुसार अस्ट्रेलियाले आफ्नो योगदानको सीमा प्रस्ट पारिसकेको छ र जलमार्ग खुला राख्ने विषयमा जहाज पठाउनु अस्ट्रेलियाको प्राथमिकता वा कानुनी दायराभित्र पर्दैन ।
त्यसैगरी, जापानले पनि यस मामिलामा अमेरिकालाई साथ नदिने संकेत गरेको छ। जापानी प्रधानमन्त्री सानाए ताकाइचीले संसद्मा बोल्दै तेलका ट्याङ्करहरूलाई ‘एस्कर्ट’ गर्न वा सुरक्षा दिन नौसैनिक जहाजहरू पठाउने टोकियोको कुनै योजना नरहेको जानकारी दिइन् । ताकाइचीले जापानले स्वतन्त्र रूपमा र आफ्नै कानुनी परिधिभित्र रहेर के गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा अध्ययन गरिरहेको भए पनि सैन्य परिचालनको निर्णय नभएको प्रस्ट पारिन् । ट्रम्पले यो साताको अन्त्यतिर ताकाइचीसँग वासिङ्टनमा भेट्ने अपेक्षा गरिएको भए पनि जापानको यो अडानले वार्तालाई थप पेचिलो बनाउने देखिएको छ ।
इरान र अमेरिकाबीचको टकरावले होर्मुज स्ट्रेट जस्तो संवेदनशील क्षेत्रमा संकट पैदा हुँदा विश्वव्यापी तेल आपूर्तिमा अवरोध पुग्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ । राष्ट्रपति ट्रम्पले यसअघि नै सहयोगी राष्ट्रहरूले सहयोग नगरे नेटोको भविष्य नै संकटमा पर्न सक्ने चेतावनी समेत दिइसकेका छन् ।
तर, अस्ट्रेलिया र जापानको पछिल्लो प्रतिक्रियाले ट्रम्पको सैन्य रणनीतिमा धक्का लागेको छ, जसले गर्दा इरानसँगको तनाव व्यवस्थापनमा अमेरिका एक्लै अघि बढ्नुपर्ने वा वैकल्पिक कूटनीतिक बाटो खोज्नुपर्ने परिस्थिति सिर्जना भएको छ ।
