४ चैत्र, काठमाडौं । विश्वप्रसिद्ध बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरूको ट्रेडमार्क (व्यापारिक चिन्ह) हुबहु नक्कल गरेको अभियोगमा उद्योग विभागले ११ वटा नेपाली उद्योगहरूलाई सात दिने कडा अल्टिमेटम जारी गरेको छ ।
कोकाकोला, जुम र ह्युगो बोस जस्ता प्रतिष्ठित अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्डहरूले आफ्ना ट्रेडमार्क चोरी भएको भन्दै उजुरी दिएपछि विभागले ती स्वदेशी कम्पनीहरूलाई स्पष्टीकरणका लागि अन्तिम मौका दिएको हो । यसअघि पठाइएको म्याद सूचनालाई बेवास्ता गरेपछि विभागले सार्वजनिक सूचना नै जारी गरेर सात दिनभित्र सप्रमाण उपस्थित हुन निर्देशन दिएको छ । तोकिएको समयभित्र चित्तबुझ्दो लिखित जवाफ नआएमा कानुन बमोजिम एकतर्फी कारबाही प्रक्रिया अगाडि बढाउने चेतावनी समेत विभागले दिएको छ ।
उजुरी दिनेमा पेय पदार्थको क्षेत्रमा वर्चस्व राख्ने अमेरिकी कम्पनी द कोकाकोला कम्पनी प्रमुख रहेको छ, जसले ‘पलपल कोला’, कुल कोला र सुपर फ्यान्टास्टिक जस्ता नेपाली उत्पादनहरूले आफ्नो ब्रान्डको नक्कल गरेको दाबी गरेको छ । त्यस्तै, भिडियो कलिङ एप ‘जुम’ ले कस्मेटिक्स उत्पादनमा आफ्नो नाम जोडिएकोमा र जर्मनीको लक्जरी ब्रान्ड ‘ह्युगो बोस’ ले झापाको एक फेसन उद्योगले ‘बास’ ट्रेडमार्क प्रयोग गरेकोमा आपत्ति जनाएका छन् । यसैगरी, न्युजिल्यान्डको ‘काठमाडौं लिमिटेड’ र अमेरिकाको ‘ट्रेक बाइसाइकल’ ले पनि नेपाली उद्योगहरूविरुद्ध ट्रेडमार्क दाबी विरोध गर्दै उजुरी दर्ता गराएका छन् ।
नेपालमा पछिल्लो समय स्थापित अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्डसँग मिल्दोजुल्दो नाम राखेर स्थानीय उत्पादन बिक्री गर्ने प्रवृत्ति बढ्दै गएपछि उद्योग विभागले यसमा कडाइ गर्न थालेको हो। यसरी बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरू आफैँ कानुनी उपचारका लागि अघि सरेपछि स्वदेशी उद्योगहरूमाथि बौद्धिक सम्पत्तिको अधिकार संरक्षण गर्नुपर्ने ठूलो दबाब सिर्जना भएको छ । विभागको यो कदमले नेपालमा अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारिक मापदण्डको पालना र ट्रेडमार्क सुरक्षाको सवालमा नयाँ तरङ्ग ल्याएको छ ।
