२५ चैत, काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले बैंकिङ प्रणालीमा थुप्रिएको अधिक तरलता व्यवस्थापन गर्न आज पुनः निक्षेप संकलन उपकरणमार्फत २५ अर्ब रुपैयाँ बजारबाट झिक्ने भएको छ ।
बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूसँग लगानीयोग्य रकम (तरलता) थुप्रिएपछि त्यसलाई सन्तुलनमा राख्न केन्द्रीय बैंकले ५६ दिनको समयावधिका लागि यो रकम खिच्न लागेको हो । यस प्रक्रियामा सहभागी हुन चाहने क, ख, र ग वर्गका बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले आज दिउँसो ३ बजेसम्म अनलाइनमार्फत बोलकबोल गर्न सक्नेछन् ।
राष्ट्र बैंकले विगत तीन वर्षदेखि साताको दुई पटक नियमित रूपमा बजारबाट पैसा झिक्दै आएको सन्दर्भमा आजको यो कदम पनि सोही निरन्तरताको एक हिस्सा हो ।
यस पटकको निक्षेप संकलनमा सहभागी हुने संस्थाहरूले न्यूनतम १० करोड रुपैयाँदेखि आह्वान गरिएको कुल रकमको सीमाभित्र रहेर आवेदन दिन सक्ने व्यवस्था गरिएको छ । बोलकबोल गर्दा ब्याजदरमा आधारित भएर गर्नुपर्ने र बहुब्याजदरमा समेत प्रस्ताव पेश गर्न सकिने राष्ट्र बैंकले जनाएको छ ।
यो उपकरणमार्फत खिचिएको रकमको साँवा तथा ब्याज भुक्तानी आगामी जेठ २० गते गरिनेछ । बजारमा तरलता बढी हुँदा ब्याजदरमा आउने अस्वभाविक उतारचढावलाई नियन्त्रण गर्न र मौद्रिक स्थायित्व कायम राख्न केन्द्रीय बैंकले यस्ता उपकरणहरूको प्रयोग गर्दै आएको छ ।
आजको निक्षेप संकलन प्रक्रियाले बैंकहरूलाई आफ्नो निष्कृय रहेको रकममा ब्याज आम्दानी गर्ने अवसर प्रदान गर्नेछ भने बजारमा पैसाको आपूर्तिलाई सन्तुलित बनाउन मद्दत पुर्याउनेछ । पछिल्लो समय बैंकहरूमा निक्षेप बढे पनि कर्जाको माग सोही अनुपातमा नबढ्दा तरलता थुप्रिने क्रम जारी रहेको छ । यसै वास्तविकतालाई मध्यनजर गर्दै राष्ट्र बैंकले नियमित अन्तरालमा बजारबाट पैसा झिक्ने रणनीतिलाई तीव्रता दिएको हो ।
५ करोड रुपैयाँले भाग गर्दा निःशेष भाग जाने गरी आवेदन दिनुपर्ने प्रावधानले ससाना लगानीकर्ता संस्थाहरूलाई पनि यस प्रक्रियामा समावेश हुन सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।
