३० चैत, काठमाडौं । मध्य पूर्वको राजनीति यतिबेला अत्यन्तै संवेदनशील र निर्णायक मोडमा पुगेको छ ।
अमेरिका र इरानबीचको कूटनीतिक संवाद असफल भएसँगै खाडी क्षेत्रमा सैन्य मुठभेडको जोखिम उच्च भएको छ । पाकिस्तानमा भएको वार्ता निष्कर्षविहीन टुङ्गिएपछि अब कूटनीतिको सट्टा सैन्य दबाबको रणनीति हाबी हुन थालेको छ ।
अमेरिकाको कडा रणनीति र नाकाबन्दी
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको वार्तालाई लिएर कडा टिप्पणी गर्दै आफू कुनै पनि सम्झौताका लागि लालायित नरहेको प्रस्ट पारेका छन् । यसैबीच, अमेरिकी सेनाको सेन्ट्रल कमान्डले सोमबारदेखि इरानी खाडी बन्दरगाहहरूमा निगरानी र नियन्त्रणसहितको नाकाबन्दी लागू गर्ने घोषणा गरेको छ । रणनीतिक महत्त्वको होर्मुज जलडमरूमध्य क्षेत्रमा अमेरिकी सेनाको यो सक्रियताले विश्वको तेल आपूर्तिमा ठुलो अवरोध सिर्जना गर्न सक्ने देखिएको छ ।
इरानको जवाफः ‘दबाबसँग झुक्दैनौँ’
अमेरिकाको यो कदमलाई इरानले अस्वीकार्य र हास्यास्पद भन्दै कडा प्रतिक्रिया दिएको छ । इरानी रिभोलुसनरी गार्ड्सले होर्मुज क्षेत्रमा आफ्नो पूर्ण नियन्त्रण रहेको दाबी गर्दै कुनै पनि उक्साहटको कडा जवाफ दिने चेतावनी दिएको छ । इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले वार्ता सफल हुन लाग्दा अमेरिकाले अन्तिम समयमा आएर अडान बदलेको आरोप लगाएका छन् ।
ऊर्जा बजारमा हलचल
खाडीमा चुलिएको यो तनावको सीधा असर अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा देखिएको छ । आपूर्ति शृङ्खला अवरुद्ध हुने डरले अमेरिकी कच्चा तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १०० डलर नाघेको छ । विश्व बजारमा ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य पनि उकालो लाग्ने क्रम जारी छ, जसले विश्वव्यापी महँगी थप बढाउने सङ्केत दिएको छ ।
लेबनान र इजरायलको द्वन्द्व कायमै
यता क्षेत्रीय स्तरमा इजरायल र हिजबुल्लाहबीचको लडाइँ पनि साम्य हुन सकेको छैन । इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले दक्षिण लेबनानमा सैन्य कारबाही जारी रहने बताएका छन्। लेबनानमा इजरायली आक्रमणबाट मृतकको सङ्ख्या २ हजार ५५ पुगेको छ ।
संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय शान्ति मिसन (युनिफिल) ले समेत इजरायली सैन्य गतिविधिले आफ्नो कार्यक्षेत्रमा अवरोध पुर्याएको भन्दै गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेको छ ।
