२ बैशाख, काठमाडौँ । मुलुकको वास्तविक आर्थिक अवस्था र व्यावसायिक क्रियाकलापको तथ्याङ्कीय अभिलेख राख्ने उद्देश्यले आज (वैशाख २ गते) देखि देशभर ‘दोस्रो राष्ट्रिय आर्थिक गणना’ सुरु भएको छ । राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयका अनुसार गणनाका लागि आवश्यक गणक र सुपरीवेक्षकहरू सबै जिल्लाका कार्यक्षेत्रमा पुगेर तथ्याङ्क सङ्कलनको काम थालनी गरेका छन् ।
आगामी असार पहिलो साताभित्र स्थलगत कार्य सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको यस राष्ट्रिय अभियानका लागि करिब पाँच हजार तालिमप्राप्त जनशक्ति परिचालन गरिएको छ । गणनाको पूर्वतयारीस्वरूप गत फागुनमै प्रारम्भिक चरणका काम सकेर चैतदेखि ७७ वटै जिल्ला र थप सात गरी ८४ वटा गणना कार्यालयहरू सञ्चालनमा ल्याइएको छ ।
यस गणनाले औद्योगिक एवं आर्थिक क्षेत्रसँग जोडिएका कूल १८ वटा विधालाई समेट्नेछ। जसमा देशभर सञ्चालित दर्ता भएका वा नभएका साना-ठूला व्यापारिक प्रतिष्ठान, उद्योग, कलकारखाना, सहकारी, गैरसरकारी संस्था, सरकारी निकाय, शैक्षिक संस्था र अस्पतालहरू समेत पर्नेछन् । गणकहरूले प्रतिष्ठानको सङ्ख्या, प्रकार, लगानीको अवस्था, रोजगारीको सङ्ख्या, उत्पादनको परिमाण र सेवा प्रवाहको प्रकृतिबारे विस्तृत विवरण भर्नेछन् ।
अर्थ मन्त्रालयले यो गणना देशको नीति निर्माण र आगामी आर्थिक योजना तर्जुमाका लागि मेरुदण्ड हुने भएकाले सम्पूर्ण उद्योगी, व्यवसायी र सर्वसाधारणलाई यथार्थ विवरण उपलब्ध गराएर सहयोग गर्न आग्रह गरेको छ । विशेषगरी स्वरोजगार रहेका साना एकाइदेखि ठूला औद्योगिक घरानासम्मको सहभागिताले मात्रै देशको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) र आर्थिक वृद्धिको सही प्रक्षेपण गर्न सम्भव हुने मन्त्रालयको भनाइ छ ।
नेपालमा यसअघि विसं २०७५ मा पहिलो पटक राष्ट्रिय आर्थिक गणना गरिएको थियो। सो समयको तथ्याङ्कअनुसार देशभर ९ लाख २३ हजार ३५६ व्यावसायिक प्रतिष्ठानहरू सञ्चालनमा रहेको देखिएको थियो । सात वर्षको अन्तरालमा भएका परिवर्तन, नयाँ प्रविधिको प्रयोग र कोभिड-१९ पछिको आर्थिक पुनरुत्थानको अवस्थालाई समेत यो गणनाले उजागर गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । सङ्कलित तथ्याङ्कको प्रशोधन पश्चात् प्राप्त हुने नतिजाले नेपालको भविष्यको आर्थिक मार्गचित्र तय गर्न सघाउने विश्वास लिइएको छ ।
