८ जेठ, जनकपुरधाम । मधेश प्रदेश सरकारको सत्ता समीकरणमा आएको अप्रत्याशित फेरबदल र सत्ताच्यूत हुनुपरेको पीडाका बीच मधेश केन्द्रित दुई प्रमुख शक्तिहरूबीच ऐतिहासिक ध्रुवीकरणको गृहकार्य सुरु भएको छ । उपेन्द्र यादव नेतृत्वको जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) नेपाल र डा. सीके राउत नेतृत्वको जनमत पार्टीबीच पार्टी एकीकरणका लागि सघन छलफल र गृहकार्य सुरु भएको हो ।
मधेश प्रदेश सरकारको नेतृत्व र सत्ताबाट बाहिरिएलगत्तै दुवै दलका शीर्ष नेताहरू आफ्नो अस्तित्व रक्षा र नयाँ राजनीतिक मोर्चाबन्दीका लागि संवादमा जुटेका हुन् । विगत केही दिनदेखि अनौपचारिक संवादमा रहेका जसपा नेपालका अध्यक्ष उपेन्द्र यादव र जनमतका अध्यक्ष डा. सीके राउतबीच बिहीबार काठमाडौँमा दिनभर सकारात्मक र निर्णायक वार्ता भएको स्रोतले जनाएको छ ।
राजनीतिक रूपमा उपेन्द्र यादव र डा. सीके राउत अहिलेसम्म मधेशको धर्तीमा एक-अर्काका कट्टर र कटु प्रतिद्वन्द्वीका रूपमा चिनिँदै आएका थिए । २०७९ सालको प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा सप्तरी निर्वाचन क्षेत्र नं. २ बाट डा. राउतले मधेस आन्दोलनका मसिहा मानिने यादवलाई भारी मतान्तरले पराजित गरेपछि यी दुई शक्तिबीचको टकराव उत्कर्षमा पुगेको थियो ।
त्यसपछि बारामा भएको उपनिर्वाचनमा पनि यादवलाई संसद् छिर्नबाट रोक्न जनमत पार्टीले आफ्नो सम्पूर्ण शक्ति परिचालन गरेको थियो । मधेशको राजनीतिमा वर्चस्व कायम गर्ने शक्ति सङ्घर्षको केन्द्रमा रहेका यी दुई शीर्ष नेताहरू अहिले बदलिएको सङ्घीय र प्रादेशिक राजनीतिक परिस्थितिका कारण पुराना तिक्तता बिर्सिएर अङ्गालो हाल्ने अवस्थामा पुग्नुलाई राजनीतिक वृत्तमा निकै चासो र आश्चर्यका साथ हेरिएको छ ।
जसपा नेपालका एक उच्च नेताका अनुसार बिहीबारको बैठकमा दुई नेताबीच पार्टी एकीकरणका विभिन्न सैद्धान्तिक, नीतिगत र साङ्गठनिक मुद्दामा केन्द्रित रहेर प्रारम्भिक कुराकानी भएको छ । “अहिले दुवै दल सत्ता बाहिर रहनुपरेको अवस्था छ। मधेशको सेन्टिमेन्ट (भावना) र अधिकारको आन्दोलनलाई पुनर्जीवित गर्न पनि मिल्नुको विकल्प छैन भन्ने महसुस दुवै नेतृत्वमा देखिएको छ,” ती नेताले भने ।
यसअघि पनि मधेश केन्द्रित दलहरूबीच मोर्चाबन्दी र एकता गर्ने भन्दै ‘सङ्घीय लोकतान्त्रिक मोर्चा’ मार्फत प्रयासहरू नभएका होइनन् । तर, नेतृत्वको बाँडफाँट, पदीय अहङ्कार र आत्मकेन्द्रित राजनीतिक स्वार्थका कारण विगतका ती प्रयासहरू निष्कर्षमा पुग्न नसकी टुट्ने गरेका थिए । अहिले दुवै दलका अध्यक्षहरू कुन मोडालिटी र शक्ति सन्तुलनमा रहेर पार्टीलाई एकीकृत रूप दिने भन्ने विषयमा ठोस साझा विन्दु पहिल्याउन प्रयासरत छन् ।
नयाँ सत्ता समीकरणले मधेशका क्षेत्रीय दलहरूलाई पाखा लगाउन खोजेको साझा निष्कर्ष निकाल्दै यादव र राउत मिल्न तयार भएमा यसले मधेश प्रदेशको प्रादेशिक शक्ति सङ्घर्ष र आगामी राष्ट्रिय राजनीतिमा समेत दूरगामी र शक्तिशाली प्रभाव पार्ने निश्चित देखिन्छ ।
