२ साउन,काठमाडौं । इरानले गरेको आक्रमणबाट कुवेतको एक विद्युत् उत्पादन तथा समुद्री पानी प्रशोधन (डिसालिनेसन) केन्द्रमा क्षति पुगेपछि खाडी क्षेत्रमा खानेपानी आपूर्तिको सुरक्षाप्रति चिन्ता बढेको छ।
कुवेती अधिकारीहरूका अनुसार शुक्रबार भएको आक्रमणमा विद्युत् उत्पादन केन्द्रका केही एकाइमा क्षति पुगेको छ भने परिसरमा आगलागीसमेत भएको थियो। आगो नियन्त्रणमा लिइसकिएको र अत्यावश्यक सेवा अवरुद्ध हुन नदिन आपतकालीन व्यवस्था लागू गरिएको जनाइएको छ।
कुवेतको खानेपानी आपूर्ति प्रणाली मुख्यतः समुद्री पानी प्रशोधन केन्द्रमा निर्भर रहेको छ। उपलब्ध तथ्यांकअनुसार देशको करिब ९० प्रतिशत खानेपानी डिसालिनेसन प्रक्रियाबाट प्राप्त हुन्छ। मध्यपूर्वका अन्य मुलुकहरू पनि यही प्रविधिमा निर्भर छन्। ओमानमा करिब ८६ प्रतिशत र साउदी अरेबियामा करिब ७० प्रतिशत खानेपानी समुद्री पानी प्रशोधनमार्फत आपूर्ति हुने गरेको छ।
फारसी खाडीको तटीय क्षेत्रमा रहेका अधिकांश डिसालिनेसन केन्द्र सम्भावित द्वन्द्व क्षेत्र नजिक रहेकाले सुरक्षा जोखिम बढ्दै गएको विज्ञहरूले बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार क्षेप्यास्त्र, ड्रोन वा अन्य सैन्य आक्रमणबाट यस्ता पूर्वाधारमा क्षति पुगेमा लाखौँ मानिसको खानेपानी आपूर्ति प्रभावित हुन सक्छ।
इरानसँग बढ्दो तनावका कारण यसअघि ऊर्जा बजार र होर्मुज जलडमरूमध्य हुँदै हुने समुद्री यातायातमा पर्ने असरबारे चर्चा हुँदै आएको थियो। तर पछिल्ला घटनाले जल पूर्वाधारको सुरक्षा पनि क्षेत्रीय सुरक्षाको महत्वपूर्ण विषय बनेको देखाएको छ।
यसअघि पनि खाडी क्षेत्रमा रहेका केही डिसालिनेसन केन्द्रहरू द्वन्द्वको प्रभावमा परेका थिए। कुवेतले दोहा वेस्ट डिसालिनेसन केन्द्रमा भएको क्षति अवरोध गरिएको ड्रोनका भग्नावशेष वा नजिकैको बन्दरगाह क्षेत्रमा भएको आक्रमणका कारण हुन सक्ने जनाएको छ।
यस्तै, इरानले गत मार्चमा अमेरिकाले केश्म टापुस्थित डिसालिनेसन केन्द्रलाई लक्षित गरी आक्रमण गरेको आरोप लगाएको थियो। तेहरानका अनुसार उक्त घटनाबाट करिब ३० गाउँको खानेपानी आपूर्ति प्रभावित भएको थियो। तर अमेरिकाले त्यस्तो आक्रमण गरेको आरोप अस्वीकार गर्दै आएको छ।
क्षेत्रीय तनावका कारण खाडी मुलुकका ऊर्जा तथा जल पूर्वाधारको सुरक्षा चुनौती थप जटिल बन्दै गएको विश्लेषकहरूले बताएका छन्।
