१८ माघ, काठमाडौं । नेपाली बैंकिङ क्षेत्रको सम्पत्ति शुद्धीकरण र कर्जा व्यवस्थापनमा पछिल्लो समय केही सकारात्मक सङ्केतहरू देखा पर्न थालेका छन् ।
आर्थिक वर्ष २०८२÷८३ को दोस्रो त्रैमासको वित्तीय विवरणहरूलाई सूक्ष्म रूपमा विश्लेषण गर्दा, लामो समयदेखि बढ्दो क्रममा रहेको निष्क्रिय कर्जालाई नियन्त्रण गर्न १० वटा वाणिज्य बैंकहरू सफल भएको देखिन्छ ।
नबिल, ग्लोबल आईएमई, एभरेष्ट र सानिमा लगायतका बैंकहरूले आफ्नो खराब कर्जाको अनुपातमा सुधार ल्याउनुले अर्थतन्त्रको शिथिलता बिस्तारै कम हुँदै गएको र बैंकहरूको असुली प्रक्रिया प्रभावकारी बन्दै गएको सङ्केत गर्दछ । विशेषगरी कृषि विकास बैंक र नेपाल एसबीआई बैंकले निष्क्रिय कर्जामा गरेको उल्लेख्य गिरावटले बैंकिङ प्रणालीमा रिकभरीको वातावरण सिर्जना भइरहेको विश्लेषकहरूको ठम्याइ छ ।
यद्यपि, समग्र बैंकिङ क्षेत्रको स्वास्थ्यलाई हेर्दा सुधारका प्रयासहरूका बाबजुद केही गम्भीर चुनौतीहरू अझै कायमै छन् । १० वटा बैंकले कर्जा घटाउन सफल भए पनि बाँकी १० बैंकको निष्क्रिय कर्जा अत्यधिक बढ्दा प्रणालीको भारित औसत दर ४ दशमलव ६६ बाट बढेर ४ दशमलव ८५ प्रतिशत पुगेको छ । हिमालयन, प्रभु र नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा जस्ता ठूला बैंकहरूको निष्क्रिय कर्जा ७ प्रतिशतभन्दा माथि पुग्नुले ती संस्थाहरूको नाफा र लाभांश क्षमतामा दबाब सिर्जना गर्ने देखिन्छ। यसले के प्रस्ट पार्छ भने, एकातिर केही बैंकहरूले खराब कर्जा व्यवस्थापनमा सफलता पाइरहेका छन् भने अर्कोतिर केही ठूला संस्थाहरू अझै पनि पुराना ऋणीहरूको दायित्व भुक्तानी नहुँदा समस्याको भुमरीमा रहेका छन् ।
निष्कर्षमा, नेपाली बैंकहरूको यो मिश्रित नतिजाले अर्थतन्त्रमा के–सेप्ड सुधारको झलक दिएको छ । सानिमा र एभरेष्ट जस्ता बैंकहरूले आफ्नो कर्जाको गुणस्तर निकै बलियो राख्न सफल भएका छन् भने केही बैंकहरू अझै पनि ५ प्रतिशतको नियामक सीमाभन्दा निकै माथि रहेका छन् । यो अवस्थाले बैंकहरूलाई आगामी दिनमा थप प्रोभिजनिङ गर्नुपर्ने बाध्यता सिर्जना गर्नेछ, जसले गर्दा बैंकिङ क्षेत्रको समग्र नाफामा संकुचन आउन सक्छ । आगामी त्रैमासहरूमा यी बैंकहरूले अपनाउने असुली रणनीति र बजारमा बढ्दो तरलताको उपयोगले नै उनीहरूको वित्तीय भविष्यको दिशा तय गर्ने निश्चित छ ।
