१८ फागुन, वीरगञ्ज | फागु पूर्णिमा अर्थात् होली, रङ्ग र खुसीको महान् पर्व हो। तर, रङ्गहरूसँग खेल्दा गरिने सानो लापरवाहीले छाला, आँखा र स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पुर्याउन सक्छ। विशेषगरी बजारमा पाइने रासायनिक रङ्गहरूले छाला चिलाउने, दाग बस्ने र एलर्जी हुने जस्ता समस्या निम्त्याउँछन्।
यस वर्षको होलीलाई सुरक्षित र यादगार बनाउन केही महत्वपूर्ण सुझावहरू :
होली खेल्नुअघि छाला र कपालको तयारी
होली खेल्न निस्कनुभन्दा ३० मिनेट अगाडि नै केही तयारी गर्नाले रङ्गको नकारात्मक असरलाई निकै कम गर्न सकिन्छ:
तेलको ‘सुरक्षा कवच’: अनुहार, हात, खुट्टा र शरीरका खुला भागमा नरिवल वा तोरीको तेल मज्जाले लगाउनुहोस्। तेलले छालामा एउटा तह बनाउँछ, जसले रङ्गलाई छालाभित्र पस्न दिँदैन। सनस्क्रिनको प्रयोग: होली प्रायः खुला घाममा खेलिने हुनाले घामबाट डढ्न जोगाउन कम्तीमा ३० SPF भएको सनस्क्रिन लगाउनु जरुरी छ। कपालको सुरक्षा: कपालमा पनि तेल लगाएर बाँधेर राख्नुहोस्। सम्भव भए टोपी वा रुमालले कपाल ढाक्नुहोस् ताकि रङ्गले कपाल फुस्रो नबनाओस्। नङमा पालिस: नङको भित्र रङ्ग पसेर बस्ने हुनाले सुरक्षाका लागि नङमा ‘नेल पालिस’ लगाउनु राम्रो हुन्छ।
रङ्ग खेल्दा अपनाउनुपर्ने सावधानी
प्राकृतिक रङ्गको छनोट: केमिकल मिसाइएको रङ्गको साटो अबिर वा घरमै फूल र बेसारबाट बनाइएको प्राकृतिक रङ्ग प्रयोग गर्नुहोस्। लुगाको छनोट: शरीरका धेरै भाग ढाकिने गरी पूरै बाहुला भएको सुतीको लुगा लगाउनुहोस्। आँखाको सुरक्षा: रङ्ग र पानीबाट आँखा जोगाउन चस्मा लगाउनुहोस्। आँखामा रङ्ग परेमा तुरुन्त सफा पानीले पखाल्नुहोस्, तर कहिल्यै नमल्किनुहोस्।
होली खेलिसकेपछि रङ्ग निकाल्ने सही तरिका
धेरैजनाले रङ्ग निकाल्न लुगा धुने कडा साबुन वा मट्टितेल प्रयोग गर्छन्, जुन छालाका लागि निकै हानिकारक हुन्छ।
सुक्खा कपडाले पुछ्ने: पानीले भिजाउनु अघि शरीरको सुक्खा रङ्गलाई नरम कपडाले झाँर्नुहोस्। नरम साबुन वा फेसवास: रङ्ग पखाल्नका लागि हल्का (Mild) साबुन वा फेसवासको प्रयोग गर्नुहोस्। छालालाई जोडले रगड्नुको साटो बिस्तारै सफा गर्नुहोस्। मोइस्चराइजर र एलोभेरा: नुहाएपछि छाला सुक्खा हुने हुनाले तुरुन्तै मोइस्चराइजर, लोसन वा एलोभेरा जेल लगाउनुहोस्।
अन्य स्वास्थ्य र सुरक्षा सुझाव
हाइड्रेसन: होली खेल्दा धेरै दौडधुप हुने र घाममा बस्नुपर्ने हुनाले शरीरमा पानीको कमी हुन नदिन प्रशस्त पानी वा जुस पिउनुहोस्। जनावरको सम्मान: कुकुर, बिरालो वा अन्य जनावरलाई रङ्ग वा लोला नहान्नुहोस्। उनीहरूको छाला मानिसको भन्दा बढी संवेदनशील हुन्छ। सहमतिमा मात्र खेल्ने: कसैको इच्छा विपरीत रङ्ग वा पानी नछ्याप्नुहोस्। सडकमा हिँडिरहेका अपरिचित व्यक्ति वा पर्यटकलाई अनावश्यक दुःख नदिनुहोस्।
यदि रङ्गका कारण छालामा अत्यधिक जलन, चिलाउने वा घाउ भएमा घरेलु उपचारमा मात्र भर नपरी तुरुन्त नजिकैको स्वास्थ्य संस्था वा छालारोग विशेषज्ञलाई देखाउनुहोस्।
