२४ बैशाख, हेटौँडा । वाग्मती प्रदेश सरकारले आज (विहिबार) भव्यताका साथ ‘तेस्रो प्रदेश भाषा दिवस’ मनाउँदैछ। प्रदेशभित्रका रैथाने भाषाको संरक्षण, संवर्द्धन र सरकारी कामकाजमा पहुँच सुनिश्चित भएको दिनको सम्झनामा आज विभिन्न सांस्कृतिक तथा औपचारिक कार्यक्रमहरू आयोजना गरिँदैछन् । दिवसको अवसरमा प्रदेश सरकारले आज वाग्मती प्रदेशभर सार्वजनिक बिदासमेत दिएको छ ।
वाग्मती प्रदेश सरकारले ‘प्रदेश सरकारी कामकाजको भाषा ऐन, २०८०’ जारी गरेसँगै विक्रम संवत् २०८१ देखि वैशाख २४ गतेलाई भाषा दिवसका रूपमा मनाउन सुरु गरेको हो। उक्त ऐन २०८० साल कात्तिक २३ गते प्रदेश राजपत्रमा प्रकाशित भएको थियो। ऐनको प्रावधानअनुसार राजपत्रमा प्रकाशित भएको १८० दिनपछि अर्थात् २०८१ वैशाख २४ गतेबाट यो कानुनी रूपमा कार्यान्वयनमा आएको थियो। सोही ऐतिहासिक दिनलाई आधार मानेर प्रदेश सरकारले हरेक वर्ष यो दिवस मनाउँदै आएको छ ।
नेपालको संविधानले दिएको अधिकार प्रयोग गर्दै वाग्मती प्रदेशले नेपाली भाषाका अतिरिक्त प्रदेशभित्र बहुसङ्ख्यकले बोल्ने नेवारी (नेपाल भाषा) र तामाङ भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषाका रूपमा मान्यता दिएको छ। यस ऐनको कार्यान्वयनले सरकारी कार्यालयहरूमा स्थानीय भाषामा सेवा लिन चाहने नागरिकलाई सहजता प्रदान गरेको छ भने भाषिक पहिचानलाई कानुनी रूपमै स्थापित गरेको छ ।
दिवसको अवसरमा बागमती प्रदेशको राजधानी हेटौँडासहित काठमाडौँ, ललितपुर र भक्तपुरलगायतका जिल्लाहरूमा विशेष र्याली, विचार गोष्ठी र सांस्कृतिक झाँकीहरूको आयोजना गरिएको छ। प्रदेशका मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रीहरूले भाषिक समानता र विविधता नै प्रदेशको असली सम्पत्ति भएको उल्लेख गर्दै यसलाई व्यवहारमा पूर्ण कार्यान्वयन गर्न प्रतिबद्धता जनाएका छन् ।
स्थानीय भाषाका अभियन्ताहरूले यस दिवसलाई भाषिक अधिकारको आन्दोलनमा एउटा महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा लिँदै सरकारी कामकाजका लिखत र साइनबोर्डहरूमा समेत ती भाषाहरूको प्रयोगलाई तीव्रता दिनुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।
